Demir Eksikliği Ciddi Hastalıkların İlk Belirtisi Olabilir
Medical Park Ankara Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Enes Yılmaz, toplumda sık görülen demir eksikliğinin bazı durumlarda önemli hastalıkların erken işareti olabileceğini belirterek özellikle erkekler ve menopoz sonrası kadınlarda detaylı inceleme yapılması gerektiğini söyledi.
ANKARA - Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de yaygın olarak görülen demir eksikliği, çoğu zaman basit bir yorgunluk veya halsizlik olarak değerlendirilse de uzmanlara göre daha ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabiliyor. Medical Park Ankara Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Enes Yılmaz, demir eksikliğinin nedenleri, belirtileri ve korunma yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Demir eksikliğinin vücudun ihtiyaç duyduğu demir mineralinin yeterli seviyede bulunmaması sonucu ortaya çıktığını belirten Yılmaz, yetersiz beslenme, bağırsaklardan emilim bozukluğu ve kronik kan kayıplarının en önemli nedenler arasında yer aldığını ifade etti. Özellikle adet gören kadınlar, hamileler, emziren anneler ve gelişim çağındaki çocukların risk grubunda bulunduğunu vurguladı.
İlk Belirtiler Dikkatten Kaçabiliyor
Demir eksikliğinin erken evrelerde belirgin şikayetlere yol açmayabileceğini belirten Yılmaz, hastaların çoğunlukla halsizlik ve enerji düşüklüğü nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurduğunu söyledi.
Uzmanlara göre saç dökülmesi, ciltte solgunluk, tırnak yapısında değişiklikler, baş ağrısı, dikkat eksikliği ve uyku hali gibi belirtiler demir eksikliğinin ilk sinyalleri arasında yer alıyor. İlerleyen süreçte kansızlık gelişmesi halinde ise nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi ve fiziksel performansta azalma görülebiliyor.
Bazı hastalarda ise tıbbi adıyla “pika sendromu” olarak bilinen ve toprak, buz veya kağıt gibi besin değeri olmayan maddeleri tüketme isteği ortaya çıkabiliyor.
Demir Eksikliği ve Kansızlık Aynı Anlama Gelmiyor
Toplumda sık yapılan yanlışlardan birinin demir eksikliği ile kansızlığın aynı durum olarak değerlendirilmesi olduğunu belirten Yılmaz, her demir eksikliğinin doğrudan kansızlık anlamına gelmediğini söyledi.
Uzman açıklamasına göre uzun süre devam eden ve tedavi edilmeyen demir eksikliği zamanla demir eksikliği anemisine dönüşebiliyor. Bu nedenle erken teşhis ve düzenli takip büyük önem taşıyor.
Kadınlarda Daha Sık Görülüyor
Kadınlarda demir eksikliğinin daha yaygın görüldüğünü ifade eden Yılmaz, bunun en önemli nedenlerinin adet dönemleri, gebelik ve emzirme süreci olduğunu belirtti.
Öte yandan erkeklerde görülen demir eksikliğinin de ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan uzmanlar, erkek hastalarda altta yatan farklı sağlık problemlerinin araştırılmasının önemine dikkat çekiyor.
Unutkanlık ve Dikkat Dağınıklığına Yol Açabiliyor
Demirin yalnızca kan yapımında görev almadığını belirten Dr. Yılmaz, bağışıklık sistemi, kas fonksiyonları ve beyin sağlığı açısından da kritik öneme sahip olduğunu söyledi.
Demir eksikliğinin unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, zihinsel performans düşüklüğü, huzursuzluk ve uyku problemlerine neden olabileceğini belirten Yılmaz, kansızlık gelişmesiyle birlikte belirtilerin daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Çay ve Kahve Tüketimine Dikkat Edilmeli
Demir açısından en güçlü besin kaynaklarının başında kırmızı etin geldiğini belirten uzmanlar, tavuk, hindi, balık ve sakatatların da önemli demir kaynakları arasında bulunduğunu kaydetti.
Demirin vücutta daha iyi emilebilmesi için C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketilmesi öneriliyor. Uzmanlar, et yemeklerinin yanında limonlu salata veya portakal gibi C vitamini kaynaklarının tercih edilmesini tavsiye ediyor.
Bunun yanında yemeklerle birlikte tüketilen çay ve kahvenin demir emilimini azaltabileceğine dikkat çeken uzmanlar, bu içeceklerin öğünden birkaç saat sonra içilmesinin daha sağlıklı olacağını belirtiyor.
Bazı Hastalıkların İlk İşareti Olabilir
Dr. Mustafa Enes Yılmaz, özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda görülen demir eksikliğinin detaylı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Açıklanamayan kilo kaybı, dışkıda kan görülmesi, uzun süre devam eden karın ağrısı ve gece terlemeleri gibi belirtilerin bulunması halinde mide ülseri, bağırsak polipleri, çölyak hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalıkları ve mide ya da kolon kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarının araştırılması gerektiği vurgulandı.
Korunmak İçin Dengeli Beslenme Şart
Uzmanlar, demir eksikliğinin önlenmesinde dengeli ve yeterli beslenmenin temel unsur olduğunu belirtiyor. Haftada birkaç kez kırmızı et tüketilmesi, öğünlerde C vitamini alınması ve gereksiz kısıtlayıcı diyetlerden uzak durulması öneriliyor.
Sürekli halsizlik, saç dökülmesi, unutkanlık veya dikkat dağınıklığı yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurarak gerekli tetkikleri yaptırmaları gerektiği ifade ediliyor.
