UZMANDAN SINAV KAYGISI UYARISI: FAZLASI PERFORMANSI DÜŞÜRÜYOR
Sınav döneminin yaklaşmasıyla birlikte öğrencilerde yaşanan stres ve kaygı düzeyi artarken, uzmanlar hem öğrencileri hem de aileleri önemli konularda uyarıyor. Ankara’da görev yapan uzman doktor Özge Çelik Büyükceran, sınav kaygısının belirli bir seviyeye kadar faydalı olabileceğini ancak aşırıya kaçtığında akademik performansı olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Özellikle lise ve üniversiteye giriş sınavları öncesinde yoğunlaşan kaygının doğru yönetilmesinin büyük önem taşıdığını belirten Büyükceran, öğrencilerin sınav sürecine dengeli bir şekilde yaklaşması gerektiğini ifade etti.
KAYGI HER ZAMAN OLUMSUZ DEĞİL
Özge Çelik Büyükceran, sınav kaygısının beynin doğal savunma mekanizmalarından biri olduğunu belirterek, belirli düzeydeki kaygının öğrenciyi motive edebileceğini söyledi.
Uzman doktora göre düşük seviyedeki kaygı, dikkatin toplanmasına ve performansın artmasına yardımcı olabilir. Ancak kaygı düzeyi yükseldiğinde dikkat dağınıklığı, unutkanlık, uyku problemleri ve motivasyon kaybı gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor.
SINAVI KİŞİLİK ÖLÇÜSÜ OLARAK GÖRMEK RİSK OLUŞTURUYOR
Uzmanlar, öğrencilerin sınav sonuçlarını kendi değerleriyle özdeşleştirmesinin kaygıyı artıran en önemli faktörlerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Sınavın yalnızca bir değerlendirme süreci olduğunu vurgulayan Büyükceran, öğrencilerin başarısını tek bir sınav sonucuyla ölçmenin doğru olmadığını belirtti. Bu noktada ailelerin yaklaşımının belirleyici rol oynadığına işaret eden uzman, çocukların üzerindeki baskının azaltılması gerektiğini ifade etti.
AİLELERİN KULLANDIĞI DİL BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Sınav döneminde ailelerin çocuklarıyla kurduğu iletişimin psikolojik açıdan büyük önem taşıdığını belirten Büyükceran, sonuç odaklı ifadeler yerine süreç odaklı yaklaşımın tercih edilmesini önerdi.
“Kaç net yaptın?” gibi sorular yerine, öğrencinin çalışma disiplinine ve gösterdiği çabaya odaklanan ifadelerin daha sağlıklı sonuçlar verdiğini belirten uzman, çabanın takdir edilmesinin özgüveni ve iç motivasyonu güçlendirdiğini söyledi.
PLANLI ÇALIŞMA KAYGIYI AZALTIYOR
Sınav kaygısıyla başa çıkmanın en etkili yollarından birinin planlı çalışma olduğunu belirten Büyükceran, son günlerde yoğun ve düzensiz çalışmanın kaygıyı artırabileceğini ifade etti.
Uzmanlara göre öğrencilerin gerçekçi hedefler belirlemesi, düzenli tekrar yapması ve çalışma programını sürdürülebilir hale getirmesi sınav stresini önemli ölçüde azaltıyor.
KONTROLLÜ NEFES EGZERSİZLERİ FAYDA SAĞLIYOR
Sınav öncesinde uygulanabilecek basit nefes egzersizlerinin de kaygı yönetiminde etkili olduğunu belirten Büyükceran, birkaç dakikalık kontrollü nefes çalışmalarının öğrencilerin rahatlamasına yardımcı olabileceğini söyledi.
Ayrıca düzenli uyku, dengeli beslenme ve kısa dinlenme molalarının zihinsel performansı artırdığına dikkat çeken uzmanlar, öğrencilerin sadece ders çalışmaya değil dinlenmeye de zaman ayırması gerektiğini vurguluyor.
KAYGI GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLİYORSA DESTEK ALINMALI
Uzman doktor, kaygının uzun süre devam etmesi ve günlük yaşamı olumsuz etkilemesi halinde profesyonel destek alınmasının önem taşıdığını belirtti.
Aşırı kaygının yalnızca sınav baskısından kaynaklanmayabileceğini ifade eden Büyükceran, bazı durumlarda altta yatan farklı psikolojik süreçlerin de etkili olabileceğini söyledi.
ÖĞRENCİLERE MESAJ: MÜKEMMEL OLMAK ZORUNDA DEĞİLSİNİZ
Sınav sürecinin sağlıklı yönetilebilmesi için öğrencilerin kendilerine karşı daha anlayışlı olması gerektiğini belirten uzmanlar, her öğrencinin farklı bir öğrenme ve gelişim sürecine sahip olduğunu hatırlatıyor.
Uzmanlar, sınavların hayatın tamamını belirleyen süreçler olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, öğrencilerin emeklerine güvenmeleri, kendilerine zaman tanımaları ve mükemmel olmak zorunda olmadıklarını unutmamaları gerektiğini ifade ediyor.
