RTÜK araştırması gençlerin medya alışkanlıklarındaki değişimi ortaya koydu
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), "Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması-2025" sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Türkiye genelinde 15-21 yaş arasındaki 7 bin 511 gençle gerçekleştirilen araştırma, dijital okuryazarlık seviyesinden sosyal medya kullanımına, yapay zekâ araçlarından haber takip alışkanlıklarına kadar birçok alanda dikkat çeken veriler ortaya koydu.
Araştırmaya göre gençlerin dijital platformlara yönelimi hızla artarken, televizyon ve radyo kullanımında ise düşüş eğilimi gözlendi.
Dijital okuryazarlıkta dikkat çeken yükseliş
RTÜK verilerine göre gençlerin yüzde 57,2'si yüksek düzeyde dijital okuryazarlığa sahip. Katılımcıların yüzde 28,9'u orta, yüzde 13,9'u ise düşük seviyede dijital okuryazarlık düzeyinde yer aldı.
2022 yılıyla karşılaştırıldığında önemli bir gelişme yaşandığı görüldü. Üç yıl önce dijital okuryazarlık seviyesi düşük olan gençlerin oranı yüzde 35,6 iken, bu oran 2025 yılında yüzde 13,9'a geriledi. Aynı dönemde yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip gençlerin oranı ise yüzde 29,4'ten yüzde 57,2'ye yükseldi.
Araştırmada özellikle 19-21 yaş grubundaki gençlerin dijital okuryazarlık seviyesinin daha yüksek olduğu belirlendi.
Ofis programlarında gelişime ihtiyaç var
Araştırma, temel dijital beceriler konusunda da dikkat çekici sonuçlar ortaya çıkardı.
Katılımcıların yalnızca yüzde 42'sinin Word, Excel ve PowerPoint gibi ofis programlarını etkin şekilde kullanabildiği tespit edildi. Raporda, yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasının temel bilgisayar becerilerine olan ilgiyi azaltabileceğine yönelik değerlendirmelere de yer verildi.
Dijital ayak izi bilinci artıyor
Gençlerin çevrim içi ortamda bıraktıkları izlere yönelik farkındalıklarının arttığı görüldü.
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 55,3'ü dijital ayak izi konusunda yüksek farkındalığa sahip olduğunu gösterirken, yüzde 44,7'lik kesimin ise bu konuda daha fazla bilinçlendirilmeye ihtiyaç duyduğu belirtildi.
Televizyon izleme süresi yarıdan fazla azaldı
RTÜK araştırması, televizyon izleme alışkanlıklarında önemli bir değişime işaret etti.
2022 yılında gençlerin günlük ortalama televizyon izleme süresi 1 saat 40 dakika olarak ölçülürken, 2025 yılında bu sürenin 40 dakikaya düştüğü belirlendi.
Katılımcıların yüzde 77,4'ü son bir ay içinde televizyon izlediğini belirtirken, televizyonu her gün izlediğini söyleyenlerin oranı yalnızca yüzde 10,1 olarak kaydedildi.
Dijital yayın platformları yükselişte
Araştırma sonuçlarına göre isteğe bağlı dijital yayın platformlarına ilgi artmaya devam ediyor.
Son bir ay içinde dijital yayın platformlarını kullandığını belirten gençlerin oranı yüzde 65'e ulaşırken, 2022 yılında bu oran yaklaşık yüzde 40 seviyesindeydi.
Özellikle kadın kullanıcıların ve 19-21 yaş grubundaki gençlerin platformlarda geçirdiği sürenin daha yüksek olduğu görüldü.
İnternet ve yapay zekâ günlük yaşamın parçası oldu
Gençlerin internet kullanım oranı oldukça yüksek seviyelerde seyrediyor.
Araştırmaya göre son bir ay içerisinde internet kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 94,4, günlük internet kullanım oranı ise yüzde 78,1 olarak ölçüldü.
Günlük internet kullanım süresi kadınlarda ortalama 4 saat 37 dakika, erkeklerde ise 4 saat 50 dakika olarak hesaplandı.
Bunun yanında yapay zekâ teknolojilerine yönelik ilginin de hızla arttığı görüldü. Katılımcıların yüzde 74,9'u, son bir ay içerisinde yapay zekâ destekli uygulamaları kullandığını ifade etti.
Sosyal medya gençlerin en çok kullandığı mecra
Araştırmaya göre sosyal medya kullanım oranı gençler arasında oldukça yüksek seviyede bulunuyor.
Katılımcıların yüzde 89,2'si son bir ay içinde sosyal medya kullandığını belirtirken, her gün kullananların oranı yüzde 70,8 olarak ölçüldü.
Gençler sosyal medyada günlük ortalama 3 saat 24 dakika geçiriyor. Kullanım amaçlarında ise ilk sırada gündemi takip etmek yer aldı. Bunun yanında marka takibi ve çevrim içi alışveriş de öne çıkan kullanım nedenleri arasında yer aldı.
Gençlerin büyük bölümü sosyal medyada yaş sınırı istiyor
Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri de sosyal medya kullanım yaşına ilişkin görüşler oldu.
Katılımcıların yüzde 88,1'i, sosyal medya platformlarında yaş sınırı uygulanması gerektiğini ifade ederken, bu sınırın en az 16 yaş olması gerektiğini düşündüğünü belirtti.
Haberler en çok sosyal medyadan takip ediliyor
Gençlerin haber alma alışkanlıklarında da dijital platformların ağırlığı dikkat çekti.
Araştırmaya göre haber takibinde ilk sırada yüzde 82,4 ile sosyal medya yer aldı. Bunu yüzde 75,6 ile internet haber siteleri ve yüzde 53,7 ile televizyon izledi.
Öte yandan katılımcıların yüzde 47'si sosyal medya fenomenlerinin doğru bilgiye ulaşmada etkili olabileceğini ifade etti.
RTÜK'ün araştırması, gençlerin medya tüketim alışkanlıklarının hızla dijitalleştiğini, özellikle sosyal medya, yapay zekâ ve isteğe bağlı yayın platformlarının günlük yaşamda daha fazla yer edindiğini ortaya koyarken; dijital okuryazarlığın artırılması ve güvenli medya kullanımına yönelik farkındalık çalışmalarının önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
