Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç: “İhracatın yüzde 42’si AB’ye, yüzde 57’si Avrupa kıtasına yapılıyor”
Ankara Sanayi Odası (ASO) Şubat Ayı Meclis Toplantısı’nda konuşan ASO Başkanı Seyit Ardıç, ihracatın yüzde 42’sinin Avrupa Birliği’ne (AB), yüzde 57’sinin ise Avrupa kıtasına yapıldığını belirterek, “Bu oran, yeşil dönüşümün neden ana gündemimiz olduğunu tek başına anlatıyor” dedi.
Küresel ticarette dengelerin değiştiğine dikkat çeken Ardıç, ABD-Çin hattındaki doğrudan ticaretin zayıfladığını, üretim ve tedarik zincirlerinin Güneydoğu Asya ve Avrupa Birliği üzerinden yeniden şekillendiğini söyledi. “Mal aynı limana gidiyor ama pasaportu, aktarması ve kontrol noktaları değişiyor. Ticaret artık ‘kargo’ değil, bir çeşit ‘kimlik kontrolü’ meselesi” ifadelerini kullandı.
232 milyar doları aşan AB ticareti
Türkiye’nin AB ile ticaret hacminin 232 milyar doları aştığını hatırlatan Ardıç, Gümrük Birliği kaynaklı asimetrik etkilerin dengelenmesi için üçüncü ülkelerle yapılan anlaşmalara karşı Türkiye’nin hızlı mekanizmalar geliştirmesi gerektiğini vurguladı.
Yüksek finansman maliyetleri ve belirsizlik ortamının firmaları yatırımdan uzaklaştırdığını belirten Ardıç, sanayinin “bilanço resesyonu” riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Sanayide istihdam 282 bin azaldı
Sanayi üretiminin 2025 başından bu yana yataya yakın seyrettiğini belirten Ardıç, yıllık ortalama artışın yüzde 2,2’de kaldığını söyledi. PMI verilerinin 22 aydır 50 eşik değerinin altında olduğuna işaret eden Ardıç, TÜİK verilerine göre sanayide istihdamın son bir yılda 282 bin kişi azalarak 6 milyon 531 bine gerilediğini açıkladı.
İstihdamın yüzde 59,3’ünün hizmetlerde, yüzde 20’sinin sanayide, yüzde 13,8’inin ise tarımda olduğunu kaydeden Ardıç, sürdürülebilir istihdamın üretime dayalı sektörlerle mümkün olabileceğini vurguladı.
“Daha pahalıya daha fazla ithalat yapıyoruz”
Ocak 2026’da ihracatın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 azaldığını, ithalatın ise yüzde 0,03 arttığını belirten Ardıç, ihracattaki birim değer artışının rekabetten değil euro/dolar paritesinden kaynaklandığını ifade etti.
İthalatta aralık ayında birim değer endeksinin yüzde 4,2, miktar endeksinin ise yüzde 6,3 arttığını dile getiren Ardıç, “Daha pahalıya daha fazla alıyoruz. Özellikle tüketim malları ithalatındaki artış cari dengeyi ve enflasyonla mücadeleyi zorlaştırıyor” dedi.
Yeşil dönüşüm vurgusu
Avrupa pazarının Türkiye için kritik önemde olduğunu yineleyen Ardıç, karbon maliyetlerinin artık doğrudan bir ekonomik unsur haline geldiğini söyledi. Avrupa Birliği’nde karbon fiyatlamasında ton başına 80 euro seviyelerinin referans alındığını hatırlatan Ardıç, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın 1 Ocak 2026 itibarıyla yükümlülük dönemine girdiğini kaydetti.
Çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik sektörlerinde AB pazarına girişte yeni kuralların devreye girdiğini belirten Ardıç, “Rekabet artık yalnızca maliyet ve kaliteyle değil, emisyon performansıyla da ölçülüyor” diye konuştu.
Üniversite mezunlarında işsizlik uyarısı
TÜİK verilerine göre lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranının yüzde 69,4, kendi alanında çalışma oranının ise yüzde 56,1 olduğunu açıklayan Ardıç, her iki mezundan birinin okuduğu alanda çalışmadığını söyledi.
Eurostat verilerine göre Türkiye’nin yüzde 10,3 ile üniversite mezunu işsizliğinde en yüksek oranlardan birine sahip olduğunu aktaran Ardıç, OECD ortalamasının yüzde 4,9 olduğunu belirtti. Temel sorunun “yapısal beceri-talep uyuşmazlığı” olduğunu ifade eden Ardıç, kontenjan azaltımı ve müfredat reformlarının önemine dikkat çekti.
ASO Başkanı Ardıç, konuşmasını sanayide rekabet gücünü artıracak, verimliliği yükseltecek ve yüksek katma değerli üretimi teşvik edecek adımların hızlandırılması gerektiğini vurgulayarak tamamladı.
