Göçmen Kuşların Uğrak Noktası Türkiye: 2025'te 179 Türden 34 Bin 360 Kuş Halkalandı
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün (DKMP) 2025 yılı kuş halkalama verilerini bir araya getirdiği rapor, Türkiye'nin göç yolları üzerindeki kritik konumunu bir kez daha gözler önüne serdi. Üç ayrı istasyonda yürütülen çalışmalar kapsamında 179 farklı türe ait toplam 34 bin 360 kuş halkalandı.
Yüz yılı aşkın süredir dünya genelinde uygulanan bu standart bilimsel yöntem sayesinde kuşların göç stratejileri, konaklama ve kışlama alanları, üreme bölgeleri, yaşam süreleri ve hayatta kalma oranları hakkında değerli veriler elde ediliyor. Türkiye Ulusal Halkalama Çalışmaları 2025 Raporu'ndaki bulgular, ülkemizin kuş bilimi ve doğa koruma alanındaki uluslararası katkısının somut göstergelerini de içeriyor.
En Çok Halkalama Iğdır'da Yapıldı
Üç istasyon arasında en yoğun çalışma Iğdır'daki Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde gerçekleşti. Merkez, hem gözlemlenen tür sayısı hem de halkalanan birey sayısı bakımından liste başında yer aldı. En çok halkalanan türler arasında ilk beşe karabaşlı ötleğen, kızılgerdan, çıvgın, söğütbülbülü ve boz ötleğen girdi.
Aynı dönemde doğa koruma ve denetim faaliyetleri kapsamında el konulan, tedavi edilen ve doğaya salınmaya uygun bulunan kuşlara da halkalama yapıldı. Bu yolla 22 farklı türden 100 kuş, iyileşme sürecinin ardından halkalanarak yeniden özgürlüğüne kavuştu.
Halkalandıktan 8 Yıl Sonra Türkiye'de
2025 yılında 13 türe ait 31 kuştan geri bildirim alındı. Bunlar arasında en dikkat çekeni, tam sekiz yıl önce halkalanan bir kuşa ait kayıttı. 2017 yılında İsrail'de halkalanan küçük sumru, aradan geçen uzun süreye karşın 2025'te Türkiye'de canlı olarak gözlemlendi.
7 Bin 182 Kilometre: Sinop'tan Güney Afrika'ya
Yılın en uzak mesafe geri bildirimi ise sınırları aşan çarpıcı bir hikâyeye dönüştü. 12 Haziran 2024'te Sinop'un Saraydüzü ilçesinde halkalanan bir leylek, 9 Mart 2025'te yaklaşık 7 bin 182 kilometre uzaklıktaki Güney Afrika Cumhuriyeti'nde canlı olarak tespit edildi.
Iğdır Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi, Ankara Eymir Kuş Halkalama İstasyonu ve Boğazkent Uygulamalı Çevre Eğitimi ve Kuş Halkalama İstasyonu'nda sürdürülen bu çalışmalar; bilimsel verilerin yanı sıra yerel halk ve öğrencilerde doğa bilincinin gelişmesine de önemli katkı sağlıyor.
