Ankara Sanayi Odası tarafından hazırlanan “Kayıp Potansiyel: Türkiye’de NEET Gençlerin Profili, NEET’e Yol Açan Nedenler ve Çözüm Yolları” başlıklı araştırma raporu kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, Türkiye’de her dört gençten birinin ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığına dikkat çekildi.
Araştırmada, 15-29 yaş grubundaki gençlerin yüzde 25,9’unun “NEET” olarak tanımlanan kategoride bulunduğu belirtilirken, kadınlarda bu oranın yüzde 36,5 seviyesine ulaştığı ifade edildi. Türkiye’nin bu alanda OECD ülkeleri arasında en yüksek oranlardan birine sahip olduğu kaydedildi.
Seyit Ardıç, gençlerin ekonomik sisteme kazandırılmasının Türkiye’nin geleceği açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, “Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerimizi ekonomiye kazandırmak geleceğimiz için yapılacak en önemli yatırımlardan biridir” değerlendirmesinde bulundu.
Raporda, sorunun yalnızca genç işsizliğiyle sınırlı olmadığına dikkat çekilerek eğitim sistemi ile iş gücü piyasası arasındaki uyumsuzluğun temel problemlerden biri olduğu vurgulandı. Özellikle uygulamalı eğitim eksikliği nedeniyle “diplomalı ama mesleksiz” gençlik riskinin büyüdüğü ifade edildi.
ASO’nun üyeleri arasında yapılan ankete göre işletmelerin yaklaşık yarısının “nitelikli personel bulamama” sorunu yaşadığı belirtilirken, Türkiye’de aynı anda hem genç işsizliği hem de ara eleman açığı bulunduğuna dikkat çekildi.
Araştırmada özellikle imalat sanayiinde CNC operatörü, kaynakçı, bakım-onarım uzmanı ve otomasyon teknisyeni gibi alanlarda ciddi personel ihtiyacı olduğu ifade edildi. Buna karşın gençlerin daha çok masa başı işlere yönelmesinin üretim sektöründe iş gücü açığını artırdığı belirtildi.
Raporda kadınların iş gücüne katılımındaki düşük seviyenin de yapısal sorunlarla bağlantılı olduğu vurgulandı. Bakım hizmetleri, esnek çalışma modelleri ve kadınlara yönelik özel destek programlarının önemine dikkat çekildi.
ASO’nun çalışmasında Türkiye’deki NEET probleminin ekonomiye yıllık maliyetinin 38 ila 47,5 milyar dolar arasında olduğu tahmin edildi. Etkili politikalarla 2030 yılına kadar milyonlarca gencin yeniden üretim ve istihdam süreçlerine dahil edilebileceği kaydedildi.
Raporda çözüm için eğitim ve üretim arasındaki bağın güçlendirilmesi, mesleki eğitimlerin yaygınlaştırılması, gençlere yönelik destek merkezlerinin kurulması ve kurumlar arası koordinasyonun artırılması gibi önerilere yer verildi.
Ankara’nın sahip olduğu sanayi altyapısı, üniversiteleri ve genç nüfusuyla pilot uygulama merkezi olabilecek potansiyele sahip olduğu belirtilirken, başarılı modellerin Türkiye geneline yayılabileceği ifade edildi.
