Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye-Irak İş İnsanları ile Yuvarlak Masa Toplantısı'nda önemli açıklamalarda bulundu. Bolat, Kalkınma Yolu Projesi'nin yalnızca bir ulaştırma girişimi olmadığını, yeni lojistik merkezlerinin ve yeni şehirlerin kurulmasını da kapsayan büyük ölçekli bir kalkınma hamlesi olduğunu vurguladı.
Ticaret Hacmi 30 Milyar Dolara Yükseltilecek
Toplantıda konuşan Bolat, Türkiye ile Irak arasındaki ekonomik ilişkilerin son 55 yılda ticaret, yatırım, müteahhitlik, ulaştırma, enerji, savunma sanayi ve turizm başta olmak üzere hemen her alanda önemli bir gelişim gösterdiğini belirtti. Mevcut ticaret hacminin 17 milyar dolar seviyesinde olduğunu, 2022 yılında enerji fiyatlarındaki artışla birlikte bu rakamın 24 milyar dolara kadar çıktığını hatırlatan Bolat, orta vadede hedefin 30 milyar dolara ulaşmak olduğunu ifade etti.
Türk Müteahhitlerden Dev Rakamlar
Irak'ın, Türk müteahhitlik firmalarının yurt dışında en fazla proje üstlendiği üçüncü ülke konumunda olduğuna dikkat çeken Bolat, bu alanda bugüne kadar 40 milyar dolar değerinde bin 157 projenin başarıyla tamamlandığını açıkladı. Türk müteahhitlerin dünya genelinde toplam 566 milyar dolarlık iş hacmine ulaştığını belirten Bolat, Irak'taki projelerin bu toplam içindeki payının yüzde 7,5-8 seviyesinde bulunduğunu kaydetti.
Enerji Koridorlarına Vurgu
Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin uluslararası ticareti olumsuz etkilediğini belirten Bolat, Kerkük-Ceyhan petrol boru hattının tam kapasiteyle çalıştırılmasının ve Basra'dan Ceyhan'a uzanacak yeni bir hattın önemine dikkat çekti. Fav Limanı'ndan başlayarak Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanacak kalkınma yolunun, iki ülke arasındaki entegrasyonun önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.
Gümrük Süreçlerinde Kolaylaştırma Hedefi
Bolat, İbrahim Halil Sınır Kapısı'nın Irak hükümetinin devreye aldığı ASYCUDA sistemine entegre edilmesinin ticareti hızlandıracağını belirtti. Ayrıca Irak'ın TIR Sözleşmesi'ni uygulamaya koymasının da iki ülke ticareti açısından önem taşıdığını vurguladı. Gümrüklerde yaşanan uzun bekleme sürelerinin ve çifte vergilendirme sorunlarının iş dünyasının başlıca beklentileri arasında yer aldığını söyleyen Bolat, bu konularda önümüzdeki dönemde olumlu adımlar atılacağına dair işaretler aldıklarını dile getirdi.
Türk Ürünlerine Kamu İhalelerinde Yer Talebi
Irak'taki kamu ihalelerinde menşe şartı olarak genellikle Amerikan, Avrupa Birliği ve Japon teknolojisinin arandığına değinen Bolat, Türkiye'nin ihracatının büyük bölümünün sanayi ürünlerinden oluştuğunu ve bu ürünlerin önemli bir kısmının Avrupa Birliği ile Kuzey Amerika'ya gönderildiğini belirtti. Türkiye'nin Avrupa Birliği ile 30 yıllık Gümrük Birliği'ne sahip olması nedeniyle "Made in EU" kapsamına dahil edildiğini hatırlatan Bolat, aranan ürün şartlarında Türkiye'nin de yer alması gerektiğini vurguladı.
Yatırım Anlaşmalarının Onayı Bekleniyor
Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması ile Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinin büyük önem taşıdığını belirten Bolat, Türkiye'nin bu anlaşmalara ilişkin iç onay sürecini tamamladığını, Irak tarafından da benzer sürecin en kısa sürede tamamlanmasını beklediklerini ifade etti.
Transit Ticaret Kapıları Açıldı
15 Nisan 2026'dan bu yana Türkiye ile Suudi Arabistan arasında uygulanan transit vize rejiminin, Türkiye'den Irak'a ve oradan da Suudi Arabistan, Kuveyt ve Körfez ülkelerine transit ticaret kanallarını açtığını belirten Bolat, bu gelişmenin Kalkınma Yolu Projesi'nin bölgesel önemini daha da artırdığını sözlerine ekledi.
Toplantıya Üst Düzey Katılım
Yuvarlak masa toplantısına Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nazar Juma, Irak Petrol Bakanı Basım Muhammed Hudayr ve Irak Ulaştırma Bakanı Vahab Salman Muhammed'in yanı sıra iki ülkeden çok sayıda iş insanı ve yatırımcı katıldı. Toplantı, katılımcıların sorularının yanıtlandığı bir oturumla sona erdi.
